Gastlessen

 

Energie?Zuinig!

Energieles 'Onze auto van binnen'

Regenwater in Lingewaard

Regenwater in Tilburg

 

Uit eerdere jaren:

Lessen over zwerfafval en over techniek en duurzaamheid

Een les van de Waterwachter

Les over Duurzaam Waterbeheer

Afkoppelkunst

Wenst u een gastles, workshop of excursie op maat? Bel ons voor de mogelijkheden!

 

Energie?Zuinig!

Welke opdracht vond jij het leukste? De antwoorden op deze vraag buitelen over elkaar heen: Die met het huisje! Die met de wind buiten! Met de zonnepanelen en de draaischijf! Toen je moest uitrekenen dat die ene lamp veel meer stroom gebruikte dan die andere... 

Voor elk wat wils bij de experimenten van het lesproject ‘Energie? Zuinig!’. Natuur- en Milieu-Educatie Betuwe heeft in het schooljaar 2016-17 685 (!) leerlingen op 21 scholen in de gemeenten Buren en Neder-Betuwe laten kennismaken met energie. Begrippen zoals duurzame en fossiele energiebronnen, sluipverbruik en isolatie krijgen een betekenis voor deze kinderen. Met hun leeftijd van 10-12 jaar zijn ze ook goed in staat om na te denken over hun eigen energiegedrag op school en thuis: Welke lampen en apparaten kosten veel stroom? Kun je die uitzetten? Doe jij op school het licht op de WC uit als je weggaat? Gordijnen dicht of open? Airco of zonnescherm? Hoelang laat jij de koelkastdeur open?

Wat leren de leerlingen?

  • Kennis over Duurzaam energiegebruik.
    • Wat is energie?
    • Wat zijn fossiele brandstoffen?
    • Wat zijn natuurlijke energiebronnen? Hoe werken die?
    • Wat is duurzame energie?
    • Hoe kun je energie besparen?
  • Vaardigheden zoals
    • samenwerken, overleggen, taken verdelen
    • onderzoek verrichten met behulp van meetapparatuur en interviews
    • presenteren
  • Houding: leren vragen te stellen bij de energie die ze zelf dagelijks gebruiken; de leerlingen zijn zich ervan bewust dat er keuzes mogelijk zijn voor welke energie je gebruikt en hoeveel.

Energie? Zuinig! is een lesproject over duurzaam energiegebruik van het Centrum voor natuur- en milieu-educatie Betuwe. 
Doelgroep: groep 7 en 8 PO.
Twee lessen, waarvan één gastles door een ervaren gastdocent.
Het sluit aan bij onderwijs in natuur en techniek. De gastdocent brengt materialen mee voor technische proeven en onderzoeken.
De school krijgt tips van leerlingen voor duurzaam energiegebruik.
Meer informatie vindt u op https://www.nmebetuwe.nl/projecten/energie-zuinig-project-voor-basisscholen/ 
Werving en uitvoering van de lessen wordt gedaan door Ceciel Visser van Bureau BuitenWater, vanaf het schooljaar 2016-17.

 

Energieles 'Onze auto van binnen'

De binnenkant van een zelfrijdende elektrische deelauto - Wat heeft dat nou te maken met de energietransitie?

In Hart van Brabant loopt het project SMILE: Social Maatschappelijke Innovatie Labs Energieneutrale woningvoorraad. Bij de vijf SMILE-pilotwijken van de gemeente Tilburg gaat het erom de gebouwde omgeving te verduurzamen, samen met de bewoners. Om kinderen, de volwassenen van de toekomst, te laten meedenken is gekozen voor een ontwerpopdracht rondom een concreet voorbeeld van verduurzaming: Ontwerp de binnenkant van een zelfrijdende elektrische deelauto. Bij een auto kunnen kinderen zich veel voorstellen, zelfs als die auto geen stuur heeft. Het gaat om prikkelen van de nieuwsgierigheid, vragen stellen en oplossingen bedenken, want dat zijn de vaardigheden die in de energietransitie nodig zijn. Een extra pluspunt is als de leerlingen ontdekken dat energiebewust leven heel leuk kan zijn.

De leerlingen van de bovenbouw van basisschool De Wichelroede in Udenhout kregen eind oktober 2019 in de gastlessen van Bureau BuitenWater uitleg over energie- en klimaatverandering, gingen aan de slag met oefeningen over energie en deeleconomie en maakten in tweetallen een ontwerp voor de deelauto. Voordat ze aan het verbouwen van een oude schoenendoos tot demo-model konden beginnen, moesten ze goed nadenken over de manieren waarop hun auto aan de gestelde eisen zou voldoen. 
De werkstukken zijn drie weken tentoongesteld in de bibliotheek van Udenhout. Kinderen die dat wilden konden daar bovendien workshops volgen om een auto te verfraaien met echte lampjes, of om een filmpje te maken met hun zelf ontworpen auto.
Omroep Tilburg doet in een aflevering van Het Andere Normaal verslag van het lesproject, zie https://www.youtube.com/watch?v=f9hdejwXovY&feature=youtu.be

In oktober 2020 zijn ook leerlingen van basisschool De Blaak uit Tilburg op dezelfde manier aan het ontwerpen gegaan. Op dit filmpje van Omroep Tilburg, op https://www.youtube.com/watch?v=oW6tTS4fOdU, is te zien dat de kinderen hun ontwerpen heel goed presenteren! Samen met het verhaal van Kees de Rooij van EnergieCoöperatie De Blaak wordt duidelijk waarom het zo belangrijk is dat kinderen leren nadenken over energie en energiegebruik.

Dat je kinderen best kunt laten meedenken over ingewikkelde maatschappelijke problemen, zoals het energievraagstuk, blijkt wel uit dit lesproject. De leerkracht van De Wichelroede verwoordde dit heel mooi in het filmpje:

“De maatschappij is heel veel bezig met energie en energietransitie, en de kinderen zullen daar waarschijnlijk nog veel meer mee te maken krijgen dan wij, dus om ze daar al een klein beetje warm voor te laten lopen kan denk ik helemaal geen kwaad. En vaak denk je “oh, da’s te moeilijk of te ingewikkeld”, maar als je de kinderen op de juiste manier aanspreekt (…) dan krijg je toch wel iets terug van creativiteit en nadenken, van we kunnen het ook zo doen en we kunnen het zus doen (…) En dan zie je dat er veel mooiere ideeën naar buiten komen.”

   

 

Regenwater in Lingewaard

Wat doen ze eigenlijk met die graafmachines bij het riool?

De gemeente Lingewaard voert in verschillende woonkernen rioleringsprojecten uit. De riolering wordt vervangen/vergroot en regenwater wordt afgekoppeld en aangesloten op een regenwaterstelsel. Dit gebeurt ook in straten op loopafstand van de basisscholen.

In 2012 heeft Bureau Buitenwater op verzoek van de gemeente Lingewaard lessen op maat over dit onderwerp gemaakt en uitgevoerd voor de bovenbouw van de twee basisscholen in Doornenburg. Begin november 2013 kregen leerlingen van basisschool de Marang in Angeren deze les, waarbij natuurlijk ook een bezoek werd gebracht aan de straat waar de graafwerkzaamheden bezig zijn.

In de zomer van 2015 hebben de leerlingen van groep 7 en 8 van De Vonkenmorgen en van De Tichelaar in Gendt deze Rioleringslessen gevolgd. Met een vragenlijst gingen ze op pad en het was een hele opgave om alle regenpijpen van hun eigen school te tellen!

De  gemeente was in 2016 in Bemmel aan het werk in straten rond de Oostervelden, vlakbij de scholen De Vlinderboom en Donatushof. Natuurlijk hebben ook leerlingen van deze scholen een kijkje genomen. In de klas bleek tijdens de quiz dat ze goed geluisterd hadden buiten. Ze weten nu hoe en waarom het regenwater apart wordt gehouden van het afvalwater. Voor leuke uitspraken van de leerlingen, klik hier.

In februari 2018 konden de leerlingen van De Regenboog in Bemmel in de straat van hun meester naar de werkzaamheden kijken. Ze kregen als extraatje een ontwerpopdracht om het regenwater in de tuin van meester Christian mooi en goed zichtbaar te laten stromen!

De leerlingen van IKC Het Sterrenbos in Huissen hadden al heel wat vrachtwagens langs de school zien rijden voor de aanleg van gescheiden riolering in hun straat. Eind oktober 2020 kwamen ze te weten waarom er al een paar weken een verkeersregelaar bij de school stond. De rioleringslessen sloten uitstekend aan op het project over Veilig verkeer!

 

Regenwater in Tilburg

Net als in Lingewaard vindt ook de gemeente Tilburg het belangrijk dat kinderen leren over de riolering en over goed omgaan met de afvalwater-riolering en het regenwaterstelsel. De les van Bureau BuitenWater bestaat uit een theoretisch gedeelte binnen en een excursie naar de werkzaamheden. Buiten laat de aannemer aan de kinderen de bouwplek zien en vertelt over wat er gebeurt, de machines en de veiligheid. Na de les kunnen de leerlingen aan de slag met een ontwerpopdracht over water op het schoolplein.